Belgische TED-aankondiging: mag ik een variante indienen bij mijn offerte?

Wat is een variante?

Artikel 2, 53°, van de wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten omschrijft een variante als “een alternatieve ontwerp- of uitvoeringswijze die hetzij op vraag van de aanbesteder, hetzij op initiatief van de inschrijver wordt ingediend”. Een optie (artikel 2, 54°) is iets anders: “een bijkomend element dat niet strikt noodzakelijk is voor de uitvoering van de opdracht”.

In een TED-aankondiging lees je het antwoord per perceel, onder punt 5.1.12 “Voorwaarden van de aanbesteding”, op de regel “Varianten”. Die zegt “Toegestaan”, “Vereist” of “Niet toegestaan”. Heeft een aankondiging meerdere percelen, dan kan het antwoord per perceel verschillen.

Wat de wet zegt

Artikel 56, § 1, zegt dat de aanbestedende overheid inschrijvers kan toestaan of van hen kan vereisen varianten of opties in te dienen. Ze vermeldt dat in de aankondiging van de opdracht. “Zonder een dergelijke vermelding zijn geen varianten of opties toegelaten.”

Dezelfde paragraaf voegt een uitzondering toe voor opdrachten waarvan de geraamde waarde lager is dan de drempels voor de Europese bekendmaking: behoudens andersluidend beding in de opdrachtdocumenten mag de inschrijver daar “vrije varianten” en “vrije opties” indienen zonder dat de aankondiging het vermeldt. Varianten en opties zijn verbonden met het voorwerp van de opdracht.

Artikel 56, § 2, zegt dat de opdrachtdocumenten voor vereiste en toegestane varianten de minimumeisen vermelden waaraan ze moeten voldoen en hoe ze moeten worden ingediend. Ze vermelden ook of een variante slechts mag worden ingediend wanneer ook een basisofferte is ingediend. Een optie mag niet worden ingediend zonder basisofferte of, in voorkomend geval, een variante. De gunningscriteria moeten kunnen worden toegepast op de vereiste en toegestane varianten die aan de minimumvoorschriften voldoen, en op de basisoffertes.

Tekst van de wet: https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2016/06/17/2016021053/justel

Drie Belgische aankondigingen die op 12 oktober 2026 nog openstaan

TED-aankondiging 632308-2026 is gepubliceerd op 14 september 2026, in het Frans, in dezelfde procedure als aankondiging 606899-2026 van 3 september 2026. Ze meldt dat de opdrachtdocumenten op 9 september 2026 gewijzigd zijn (nieuwe plannen, aangepaste meetstaat voor perceel 1, nieuwe versie van de bestekken). De titel blijft in het Frans: “Belgique – Travaux de construction de canalisations d'eaux usées – PERWEZ-INCOURT - Construction du collecteur d'Orbais et Malèves-Sainte-Marie”. De gepubliceerde koper is in BW association intercommunale SC, in Nijvel (Nivelles). De gepubliceerde procedure is openbaar.

Ze heeft twee percelen. Voor perceel 1, “Travaux d'égouttage, de collecteur et de voiries d'Orbais”, zegt de regel “Varianten” “Vereist”. Voor perceel 2, “Travaux d’égouttage, de collecteur et de voiries de Malèves-Sainte-Marie et d’Incourt”, zegt ze “Niet toegestaan”. Voor beide percelen is de uiterste datum voor de ontvangst van de offertes 26 oktober 2026 om 10:00 (UTC+01:00), is de prijs het enige gepubliceerde gunningscriterium, en gebeurt de indiening elektronisch, op https://www.publicprocurement.be, in het Frans. De aankondiging beschrijft de vereiste variante niet: ze verwijst naar de opdrachtdocumenten, gepubliceerd op https://cloud.3p.eu/Downloads/1/2050/HS/2026.

TED-aankondiging 698736-2026 is gepubliceerd op 9 oktober 2026, in het Frans. De titel blijft in het Frans: “Belgique – Véhicules d'incendie – Acquisition de camions-citernes de 8000 litres destinés à la Zone de Secours Wallonie Picarde”. De gepubliceerde koper is de Zone de secours de Wallonie Picarde. De gepubliceerde procedure is openbaar, in één perceel. De regel “Varianten” zegt “Toegestaan”. De beschrijving van de opties noemt twee toegestane opties uit het bestek: III.10.11, een plaats voor een tijdelijke waterreserve, en III.11.9.6, een signalisatiebord op het dak van het voertuig. De uiterste datum voor de ontvangst van de offertes is 9 november 2026 om 10:00 (UTC+01:00). De opdrachtdocumenten staan op https://cloud.3p.eu/Downloads/1/273/17J/2026.

TED-aankondiging 700281-2026 is gepubliceerd op 9 oktober 2026, in het Nederlands. De titel blijft die van de aankondiging: “België – Diensten voor ophalen van vuilnis – Huis-aan-huisophaling restafval, PMD en/of GFT vanaf januari 2027”. De gepubliceerde koper is Gemeente Niel. De gepubliceerde procedure is openbaar, in drie percelen (“afvalophaling huisvuil”, “afvalophaling PMD” en “Perceel 3 (afvalophaling GFT)”). Voor de drie percelen zegt de regel “Varianten” “Toegestaan”, is de uiterste datum voor de ontvangst van de offertes 16 november 2026 om 10:00 (UTC+01:00), en zijn de gepubliceerde gunningscriteria de prijs (60 punten), “Kwaliteit uitvoering en nazorg” (20 punten) en “Duurzaamheid en milieuprestaties” (20 punten). De indiening gebeurt op https://www.publicprocurement.be, in het Nederlands. De opdrachtdocumenten staan op https://cloud.3p.eu/Downloads/1/452/2C/2026.

De pagina’s van de aankondigingen: https://ted.europa.eu/nl/notice/-/detail/632308-2026 https://ted.europa.eu/nl/notice/-/detail/698736-2026 https://ted.europa.eu/nl/notice/-/detail/700281-2026

Kan ik nog antwoorden met een variante?

Op 12 oktober 2026 is geen van de drie uiterste data verstreken. Voor perceel 1 van aankondiging 632308-2026 is de variante vereist: de offerte moet ze bevatten, in de vorm die de opdrachtdocumenten bepalen. Voor perceel 2 van dezelfde aankondiging is een variante niet toegestaan. Voor de aankondigingen 698736-2026 en 700281-2026 is een variante toegestaan, onder de minimumeisen en volgens de indieningswijze die de opdrachtdocumenten bepalen.

Zegt een TED-aankondiging niet dat een variante toegestaan of vereist is, dan zegt artikel 56 dat geen variante is toegelaten. De uitzondering van de “vrije varianten” geldt alleen voor een opdracht waarvan de geraamde waarde lager is dan de Europese drempels, en alleen als de opdrachtdocumenten ze niet uitsluiten.

Lees vóór je een variante uitwerkt in de opdrachtdocumenten de minimumeisen, de manier van indienen en of er ook een basisofferte gevraagd wordt. Verandert een recentere wijzigingsaankondiging die voorwaarden of de datum, dan gelden de laatst gepubliceerde aankondiging en de opdrachtdocumenten.

Wat AOEX niet doet

AOEX schrijft de variante niet uit, dient de offerte niet in en neemt geen contact op met de koper. Deze pagina zegt niet of een variante conform zal worden bevonden of wie de opdracht wint.

De tekst die geldt, blijft de laatste officiële aankondiging en de opdrachtdocumenten, waaronder het bestek.