De Belgische wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten

Wat de wet een overheidsopdracht noemt

Artikel 2, 17°, omschrijft de overheidsopdracht als de overeenkomst onder bezwarende titel tussen een of meer ondernemers en een of meer aanbesteders, met als voorwerp de uitvoering van werken, de levering van producten of het verlenen van diensten. De geconsolideerde tekst is die van het Belgisch Staatsblad: Belgisch Staatsblad, 14 juli 2016

Artikel 1, § 2, zegt dat de wet de beginselen en de basisregels vastlegt voor de overheidsopdrachten bedoeld in titel 2, hoofdstuk 1, en titel 3, hoofdstuk 1. Artikel 1, § 1, 3° en 4°, zegt dat ze gedeeltelijk richtlijn 2014/24/EU omzet, over de plaatsing in de klassieke sectoren, en richtlijn 2014/25/EU, voor entiteiten in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten. Teksten: Richtlijn 2014/24/EU Richtlijn 2014/25/EU

Wie in België mag aankopen

Artikel 2, 1°, viseert als aanbestedende overheid de Staat, de gewesten, de gemeenschappen en de lokale overheden, de publiekrechtelijke instellingen die aan de drie voorwaarden van dat punt voldoen, en de verenigingen van een of meer van die overheden. Artikel 17 onderwerpt aan titel 2, de klassieke sectoren, de aanbestedende overheden van artikel 2, 1°.

Artikel 4 zegt dat aanbesteders de ondernemers gelijk en zonder discriminatie behandelen, en transparant en evenredig handelen.

Artikel 8, § 2, zegt dat combinaties van ondernemers aan overheidsopdrachten mogen deelnemen. De koper mag hun geen bepaalde rechtsvorm opleggen om een aanvraag tot deelneming of een offerte in te dienen.

Klassieke sectoren en speciale sectoren

Titel 2 gaat over overheidsopdrachten in de klassieke sectoren. Titel 3 gaat over overheidsopdrachten in de speciale sectoren. De artikelen 96 tot 102 viseren gas en warmte, elektriciteit, water, vervoer, havens en luchthavens, postdiensten, en de winning van aardolie, gas, steenkool en andere vaste brandstoffen.

Welke regeling geldt, staat in de aankondiging en in de opdrachtdocumenten. Deze pagina kiest de titel niet in de plaats van de aankondiging.

Bekendmaking in het Belgisch Staatsblad en inwerkingtreding

De wet is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 14 juli 2016, onder nummer 2016021053.

Artikel 193 zegt dat de Koning de datum van inwerkingtreding vaststelt, behalve voor dat artikel zelf, dat in werking treedt op de dag van de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad.

Artikel 131 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 betreffende de plaatsing van overheidsopdrachten in de klassieke sectoren zegt dat, voor de opdrachten van titel 2, de artikelen van de wet die nog niet in werking waren, in werking treden op 30 juni 2017. Dat geldt voor opdrachten die vanaf die datum worden bekendgemaakt of hadden moeten worden bekendgemaakt, en voor opdrachten zonder verplichting tot voorafgaande bekendmaking waarvan de uitnodiging tot het indienen van een offerte vanaf die datum vertrekt. Artikel 131 houdt de bepalingen van artikel 132 van dat besluit voor. Tekst: Koninklijk besluit van 18 april 2017 (Justel)

De Justel-noot onder artikel 193 vermeldt ook, voor titel 3, het koninklijk besluit van 18 juni 2017, artikel 129: de artikelen van die titel die nog niet in werking waren, treden in werking op 30 juni 2017, voor opdrachten die vanaf die datum worden bekendgemaakt of hadden moeten worden bekendgemaakt, en voor opdrachten zonder voorafgaande bekendmaking waarvan de uitnodiging tot offerte vanaf die datum vertrekt.

Voor u een offerte indient

De volgorde hieronder neemt over wat de wet en het koninklijk besluit van 18 april 2017 vragen te lezen voor u antwoordt. De dag en het adres die tellen, blijven die van de aankondiging.

1. Lees de officiële aankondiging in een bruikbare volgorde: wie koopt, wat gevraagd wordt, de plaats, de uiterste datum. De gids staat hier: Een TED-aankondiging lezen
2. Zet de geraamde waarde naast de Belgische en Europese drempels die gelden in 2026 en 2027: Drempels 2026-2027 Artikel 8, § 1, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 zegt dat een opdracht met Europese bekendmaking wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en in het Bulletin der Aanbestedingen, en dat een opdracht met alleen Belgische bekendmaking wordt bekendgemaakt in het Bulletin der Aanbestedingen. Waar Belgische opdrachten staan die niet op TED staan, leest u hier: Opdrachten buiten TED
3. Open de opdrachtdocumenten op het adres dat de aankondiging vermeldt. Artikel 64, § 1, van de wet zegt dat de aanbestedende overheid vanaf de bekendmaking van de aankondiging langs elektronische weg een gratis, onbeperkte, volledige en rechtstreekse toegang aanbiedt.
4. Voor een opdracht boven de Europese drempels gaat het Uniform Europees Aanbestedingsdocument mee met de offerte of de aanvraag tot deelneming. Artikel 73, § 1, beschrijft het als een geactualiseerde verklaring op erewoord, aanvaard als voorlopig bewijs. Hoe u het invult, leest u hier: Gids UEA
5. Dien in op de plaats die de aankondiging publiceert: Waar de offerte indienen De Belgische TED-aankondigingen waarvan de uiterste datum niet voorbij is, staan hier: Termijnen Een melding over nieuwe aankondigingen staat hier: Melding AOEX dient de offerte niet in en contacteert de koper niet.

De procedure die de aankondiging noemt

Artikel 35 zegt dat, wanneer een aankondiging van een opdracht is bekendgemaakt, de plaatsing verloopt volgens een van deze procedures: de openbare procedure, de niet-openbare procedure, de mededingingsprocedure met onderhandeling, de concurrentiegerichte dialoog, het innovatiepartnerschap, of de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. Artikel 42 viseert de gevallen waarin een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking kan. Hoe u deze onderhandelingsprocedures onderscheidt, leest u hier: Onderhandelingsprocedure

Bij een openbare procedure zegt artikel 36, § 1, dat elke belangstellende ondernemer een offerte mag indienen. De minimumtermijn voor ontvangst van de offertes is vijfendertig dagen vanaf de verzending van de aankondiging. Artikel 36, § 2, laat toe dat minimum tot vijftien dagen te brengen wanneer een vooraankondiging is bekendgemaakt en de voorwaarden van die paragraaf vervuld zijn. De dag die telt voor de offerte is die van de aankondiging. Het detail staat hier: Openbare procedure

Bij een niet-openbare procedure zegt artikel 37, § 1, dat elke ondernemer een aanvraag tot deelneming mag indienen. De minimumtermijn voor ontvangst van die aanvragen is dertig dagen vanaf de verzending van de aankondiging. § 2 zegt dat alleen de ondernemers die na de beoordeling van die informatie worden uitgenodigd, een offerte mogen indienen. Het detail staat hier: Niet-openbare procedure

Artikel 43 laat de aanbestedende overheid toe een raamovereenkomst te sluiten, die de voorwaarden vastlegt van de opdrachten die tijdens een bepaalde periode met een of meer ondernemers worden geplaatst. De duur is beperkt tot vier jaar, behoudens uitzonderlijke en behoorlijk gemotiveerde gevallen. Het detail staat hier: Raamovereenkomst

Artikel 81, § 1, zegt dat de aanbestedende overheid de opdracht gunt aan de economisch meest voordelige offerte. § 2 zegt dat die offerte wordt bepaald op basis van de prijs, de kostprijs, of de beste prijs-kwaliteitverhouding. Voor opdrachten gelijk aan of hoger dan de bedragen voor de Europese bekendmaking zegt § 4 dat de aanbestedende overheid in de opdrachtdocumenten het relatieve gewicht van elk criterium preciseert, behalve wanneer de offerte op de prijs alleen wordt bepaald.

De opdracht van beperkte waarde

Artikel 92 zegt dat opdrachten waarvan de geraamde waarde lager is dan 30 000 euro slechts aan een deel van de bepalingen van de wet zijn onderworpen, en dat ze kunnen worden gesloten met een aanvaarde factuur. De Europese bedragen van 2026 en 2027, en wat elke drempel verandert voor een offerte, staan in de gids over de drempels: Drempels 2026-2027

Waar u Belgische aankondigingen leest

De FOD BOSA stelt het platform e-Procurement, op het adres e-Procurement, voor als de plaats waar een onderneming een overheidsopdracht elektronisch raadpleegt of indient. Op dat platform bereikt ze het Bulletin der Aanbestedingen. De pagina, bijgewerkt op 24 januari 2025: BOSA, 24 januari 2025

TED publiceert de aankondigingen die naar het Publicatieblad van de Europese Unie gaan: TED AOEX neemt de nog open Belgische TED-aankondigingen over: Termijnen De melding over nieuwe aankondigingen regelt u hier: Melding

Veelgestelde vragen

Legt deze pagina het Franse recht over overheidsopdrachten uit?

Nee. Ze legt de Belgische wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten uit, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 14 juli 2016. Een Franse tekst geldt niet voor een koper in België.

Sinds wanneer geldt de wet voor de klassieke sectoren in België?

Artikel 193 draagt de Koning op de datum van inwerkingtreding vast te stellen. Artikel 131 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 laat de artikelen van titel 2 die nog niet in werking waren, ingaan op 30 juni 2017, voor opdrachten die vanaf die datum worden bekendgemaakt of hadden moeten worden bekendgemaakt, en voor opdrachten zonder voorafgaande bekendmaking waarvan de uitnodiging tot offerte vanaf die datum vertrekt. Uitzonderingen staan in artikel 132 van dat besluit.

Mag een kmo antwoorden op een openbare procedure in België?

Ja. Artikel 36, § 1, zegt dat elke belangstellende ondernemer een offerte mag indienen naar aanleiding van een aankondiging van een opdracht. De termijn die telt is die van de aankondiging. Het minimum van vijfendertig dagen kan korter zijn in de gevallen die artikel 36 voorziet.

Eist de wet het UEA voor elke Belgische opdracht?

Artikel 73, § 1, vraagt het Uniform Europees Aanbestedingsdocument bij de indiening van een aanvraag tot deelneming of een offerte: een geactualiseerde verklaring op erewoord, aanvaard als voorlopig bewijs. De UEA-gids zegt voor welke Belgische opdrachten dat stuk verplicht is.

Wat is een opdracht van beperkte waarde in deze wet?

Artikel 92 viseert opdrachten waarvan de geraamde waarde lager is dan 30 000 euro. Die opdrachten kunnen worden gesloten met een aanvaarde factuur. De Europese drempels van 2026 en 2027 staan in de gids over de drempels.

Bronnen

Belgisch Staatsblad, 14 juli 2016 Richtlijn 2014/24/EU Richtlijn 2014/25/EU Koninklijk besluit van 18 april 2017 (Justel) BOSA, 24 januari 2025 e-Procurement TED