De onderhandelingsprocedure bij overheidsopdrachten in België

Drie namen, niet één procedure

Bij Belgische overheidsopdrachten is « onderhandelingsprocedure » niet één regeling. De wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten noemt er drie die in het gewone taalgebruik op elkaar lijken, en die een onderneming niet dezelfde rechten geven.

De wet in haar geheel staat hier: Gids over de wet van 17 juni 2016 De officiële tekst staat op Justel. De bedragen van 2026 en 2027 staan in de gids over de drempels. De openbare procedure en de niet-openbare procedure, die geen onderhandelingsprocedures zijn, staan hier: Openbare procedure Niet-openbare procedure

De Nederlandse tekst van de wet: Wet van 17 juni 2016 (Justel, Nederlands) De Franse tekst, die voor de artikelnummers hieronder is gelezen: Wet van 17 juni 2016 (Justel, Frans)

Welke procedure voor u ligt

Het type staat op de aankondiging, wanneer er een aankondiging is. Op een TED-aankondiging staat het bij punt 2.1, « Type procedure ». Zonder aankondiging is de procedure die van de uitnodiging.

Wat de wet van 17 juni 2016 zegt

Artikel 41, § 1, beperkt de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking tot leveringen en diensten waarvan de geraamde waarde onder de overeenstemmende Europese drempel ligt, en tot werken waarvan de geraamde waarde onder 750 000 euro ligt. Paragraaf 2 zegt dat elke belangstellende ondernemer een offerte kan indienen naar aanleiding van een aankondiging van opdracht. De minimumtermijn voor ontvangst van de offertes is tweeëntwintig dagen vanaf de verzending van de aankondiging. Paragraaf 3 laat de koper toe te onderhandelen over de eerste offertes en de latere offertes, met uitzondering van de definitieve offertes. De minimumvereisten en de gunningscriteria worden niet onderhandeld. Paragraaf 6 voegt toe dat, wanneer de koper beslist niet te onderhandelen, de eerste offerte als definitieve offerte geldt.

Artikel 42, § 1, opent in de Franse tekst met deze zin: « Il ne peut être traité par procédure négociée sans publication préalable, mais si possible après consultation de plusieurs opérateurs économiques, que dans les cas suivants ». De zin wordt hier niet vertaald als een officiële Nederlandse tekst. Onder die gevallen: de goed te keuren uitgave, excl. btw, ligt onder de bedragen die de Koning vaststelt; de dwingende urgentie vloeit voort uit onvoorzienbare gebeurtenissen en is niet aan de koper te wijten; er is geen passende offerte of aanvraag tot deelneming ingediend na een openbare of niet-openbare procedure; slechts één ondernemer kan de werken, leveringen of diensten verrichten, voor een uniek werk, om technische redenen, of wegens exclusieve rechten. Andere gevallen volgen in hetzelfde artikel, onder meer de herhaling van soortgelijke werken of diensten. De tekst van het artikel geldt, niet deze samenvatting.

De bedragen die de Koning vaststelt voor de procedure zonder voorafgaande bekendmaking, in 2026 en 2027, staan in de gids over de drempels: 140 000 euro en 216 000 euro excl. btw, naargelang de koper een federale overheid is of een andere aanbestedende overheid. Dezelfde gids vermeldt het plafond van 750 000 euro excl. btw voor werken in de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. Drempels 2026-2027

Artikel 92 zegt dat opdrachten waarvan de geraamde waarde onder 30 000 euro ligt slechts aan een deel van de wet onderworpen zijn, en dat ze bij aanvaarde factuur gesloten kunnen worden. Dat is niet dezelfde regeling als artikel 42: het bedrag staat in de wet, en wordt niet naar de Koning verwezen.

De mededingingsprocedure met onderhandeling is artikel 38. Ze heeft vaak twee stappen. De uiterste datum kan de aanvraag tot deelneming viseren, nog niet de prijsofferte. Dat geval staat al hier: Aanvraag tot deelneming

TED, de richtlijn, het Belgische platform

Boven de Europese drempels staat een aankondiging die naar het Publicatieblad van de Europese Unie is gestuurd op TED: TED Richtlijn 2014/24/EU voorziet in artikel 29 de mededingingsprocedure met onderhandeling en in artikel 32 het gebruik van de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking in beperkte gevallen. De vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking van artikel 41 is een Belgische procedure, onder de Europese drempel voor leveringen en diensten. Tekst van de richtlijn: Richtlijn 2014/24/EU

Zonder aankondiging van opdracht verschijnt de procedure van artikel 42 niet bij de nog open TED-aankondigingen. Waar Belgische opdrachten buiten TED gepubliceerd worden, leest u hier: Opdrachten buiten TED De plaats van indiening blijft die welke de aankondiging of de uitnodiging schrijft. Het federale platform is e-Procurement De pagina van de FOD BOSA over dat platform: FOD BOSA, e-Procurement

Wat een kmo controleert voor ze antwoordt

De onderhandeling ontslaat niet van het lezen van de aankondiging en de opdrachtdocumenten. De minimumvereisten en de gunningscriteria blijven die welke geschreven staan.

1. Het proceduretype op de aankondiging lezen, in een bruikbare volgorde: Een TED-aankondiging lezen
2. Controleren dat de uiterste datum die TED publiceert niet verstreken is: Nog open De lijst van nog open termijnen staat hier: Termijnen
3. Bij een procedure in twee stappen de aanvraag tot deelneming indienen vóór de datum van die aanvraag. Een onderneming die dat niet deed, wordt niet uitgenodigd om een offerte in te dienen.
4. Boven de Europese drempels wordt het UEA bij de offerte of de aanvraag tot deelneming gevoegd. Hoe u het invult: Gids UEA
5. De gunningscriteria en hun weging lezen in de opdrachtdocumenten vóór u de offerte voorbereidt. Bij de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking sluit artikel 41, § 3, ze uit van de onderhandeling. Wat de wet van 17 juni 2016 erover zegt (artikelen 81 en 82): Gunningscriteria
6. Vertrekken van het Belgische ondernemingsnummer om de nog open TED-aankondigingen te zien die bij de gepubliceerde activiteit aansluiten: Ondernemingsnummer

Wat AOEX niet doet

AOEX onderhandelt niet in de plaats van de onderneming, dient de offerte niet in en contacteert de koper niet. Deze pagina zegt niet welke procedure de koper moest kiezen, noch wie gekozen wordt.

De tekst die geldt, blijft de laatste officiële aankondiging, de uitnodiging, en de opdrachtdocumenten.

Veelgestelde vragen

Betekent onderhandelingsprocedure dat er geen bekendmaking is?

Nee. De wet van 17 juni 2016 onderscheidt de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking, de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking, en de mededingingsprocedure met onderhandeling. Alleen de tweede heeft geen aankondiging van de opdracht.

Kan ik een offerte indienen als de koper mij niet uitnodigde?

Bij de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking kan elke belangstellende ondernemer een offerte indienen naar aanleiding van de aankondiging. Bij de procedure zonder voorafgaande bekendmaking raadpleegt de koper ondernemers van zijn keuze. Zonder uitnodiging is er doorgaans geen offerte in te dienen.

Is de minimumtermijn van tweeëntwintig dagen altijd die van de offerte?

Nee. Artikel 41 legt die termijn vast voor de ontvangst van de offertes in de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. De aankondiging kan een langere datum publiceren. Bij een procedure in twee stappen kan de gepubliceerde datum de aanvraag tot deelneming viseren.

Toont AOEX onderhandelingsprocedures zonder bekendmaking?

Nee, wanneer er geen TED-aankondiging is. AOEX leest de nog open TED-aankondigingen. Een procedure zonder voorafgaande bekendmaking heeft die aankondiging niet. De tekst die geldt, blijft de uitnodiging en de opdrachtdocumenten.

Bronnen

Wet van 17 juni 2016, Franse tekst gelezen op Justel op 26 oktober 2026: Wet van 17 juni 2016 (Justel, Frans) Nederlandse tekst: Wet van 17 juni 2016 (Justel, Nederlands) Richtlijn 2014/24/EU: Richtlijn 2014/24/EU