De voorlopige en de definitieve oplevering bij Belgische overheidsopdrachten
In België wordt de voorlopige oplevering van werken bij proces-verbaal vastgesteld binnen vijftien dagen na de voltooiingsdatum of het verzoek van de aannemer; ze opent de waarborgtermijn, standaard één jaar, en daarna volgt de definitieve oplevering. Bij diensten is de oplevering in principe enig en definitief (KB van 14 januari 2013, art. 92, 134, 157).
Bijgewerkt op
In België wordt de voorlopige oplevering van een overheidsopdracht binnen vijftien dagen vastgesteld; ze opent de waarborgtermijn, standaard één jaar, en daarna de definitieve.
Twee opleveringen, met een waarborgtermijn ertussen
Het koninklijk besluit van 14 januari 2013 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten zegt dat prestaties pas worden opgeleverd nadat ze voldoen aan de voorgeschreven controles, technische opleveringen en proeven. Naargelang het geval volgt na de uitvoering een voorlopige oplevering en, na afloop van een waarborgtermijn, een definitieve oplevering die de volledige voltooiing van de opdracht markeert, onder voorbehoud van de artikelen 1792 en 2270 van het oud Burgerlijk Wetboek voor de opdrachten die ze betreffen (artikel 64). Franse geconsolideerde tekst gelezen op Wallex op 31 oktober 2026: Koninklijk besluit van 14 januari 2013, geconsolideerde tekst (Wallex)
Voor een raamovereenkomst met één opdrachtnemer geldt, tenzij anders bepaald, de laatste oplevering van een opdracht op basis van de raamovereenkomst als oplevering van die raamovereenkomst (artikel 64). De eigen clausules, zoals de duur van de waarborg, staan in het bestek: Bestek
Het besluit is niet van toepassing op opdrachten met een geraamd bedrag onder 30.000 euro, behalve wat de opdrachtdocumenten van toepassing maken. Voor die opdrachten staat de oplevering in de bestelling of het bestek: Opdracht van beperkte waarde
De opleveringstermijnen in één tabel
De tabel geeft de standaardregels van het besluit, gelezen op Wallex op 31 oktober 2026. De opdrachtdocumenten kunnen andere regels bepalen waar het besluit dat toelaat.
| Opdracht | Voorlopige oplevering | Standaard waarborgtermijn | Definitieve oplevering | Artikelen |
|---|---|---|---|---|
| Werken | Proces-verbaal binnen 15 dagen na de vastgestelde voltooiingsdatum, of na het verzoek van de aannemer | Eén jaar, vanaf de voorlopige oplevering | Proces-verbaal binnen de 15 dagen vóór het einde van de waarborgtermijn | Art. 92 |
| Leveringen | Proces-verbaal na afloop van 30 dagen vanaf de levering | Eén jaar, vanaf de voorlopige oplevering | Bij het einde van de waarborgtermijn; stilzwijgend zonder klacht | Art. 129, 134, 135 |
| Diensten | Eén oplevering, definitief tenzij anders bepaald, binnen de verificatietermijn van 30 dagen | Niet van toepassing tenzij anders bepaald | Dat is de enige oplevering | Art. 156, 157, 160 |
Werken: de voorlopige oplevering
Is het werk klaar op de vastgestelde voltooiingsdatum en zijn de resultaten van de voorgeschreven controles bekend, dan wordt binnen vijftien dagen na die datum een proces-verbaal van voorlopige oplevering of van weigering opgemaakt. Is het vroeger of later klaar, dan meldt de aannemer dat aan de leidend ambtenaar met een aangetekende zending, of een elektronische zending die de datum op gelijkwaardige wijze vastlegt, en vraagt hij de oplevering; het proces-verbaal volgt binnen vijftien dagen na ontvangst van zijn verzoek (artikel 92, § 2).
Het werk dat in staat van voorlopige oplevering wordt bevonden, wordt tot bewijs van het tegendeel geacht dat te zijn op de vastgestelde voltooiingsdatum, of op de werkelijke datum die de aannemer in zijn zending opgaf. Die datum telt ook voor een eventuele vertraging: Boeten wegens laattijdigheid
Door de voorlopige oplevering beschikt de koper over het hele werk. Vooraf mag hij voltooide delen in gebruik nemen met een plaatsbeschrijving, maar die ingebruikneming geldt niet als voorlopige oplevering. Vanaf de ingebruikneming hoeft de aannemer geen schade door gebruik meer te herstellen (artikel 91).
Werken: controle, waarborgtermijn en definitieve oplevering
Artikel 92 van het besluit regelt ook hoe het werk wordt gecontroleerd en wat na de voorlopige oplevering volgt:
- De controle gebeurt in aanwezigheid van de aannemer, of nadat hij minstens zeven dagen vooraf met een aangetekende of elektronische zending is opgeroepen (artikel 92, § 4).
- Belet het weer de staat van het werk vast te stellen binnen de vijftien dagen, dan legt een proces-verbaal dat vast en volgt de oplevering binnen vijftien dagen na het einde van die onmogelijkheid. De aannemer kan zich daarop niet beroepen om het werk niet aan te bieden.
- Het werk is pas voltooid als de aannemer alle opslag, belemmering en wijziging van de plaats door de werf heeft weggewerkt.
- De waarborgtermijn begint bij de voorlopige oplevering; zonder clausule is hij één jaar (artikel 92, § 2).
- Binnen de vijftien dagen vóór het einde van de waarborgtermijn wordt een proces-verbaal van definitieve oplevering of van weigering opgemaakt. Bij weigering meldt de aannemer met een aangetekende of elektronische zending dat het werk in orde is, en volgt de oplevering binnen vijftien dagen (artikel 92, § 3).
- Een werk dat niet conform of slecht uitgevoerd is, wordt door de aannemer afgebroken en heropgebouwd, anders ambtshalve op zijn kosten (artikel 92, § 1).
Leveringen: voorlopige oplevering, waarborg en definitieve oplevering
Na afloop van de termijn van dertig dagen vanaf de levering wordt een proces-verbaal van voorlopige oplevering of van weigering opgemaakt (artikel 129). De opdrachtdocumenten kunnen een dubbele oplevering bepalen, gedeeltelijk op de plaats van productie en volledig op de plaats van levering (artikel 130), of een volledige oplevering op de plaats van levering (artikel 131): de koper heeft dan dertig dagen, of zestig dagen als een laboratorium tussenkomt.
Een verzoek tot oplevering is ongeldig als de leveringen niet klaar zijn voor oplevering of als de aangeboden hoeveelheden duidelijk kleiner zijn dan aangekondigd (artikel 128). Geweigerde leveringen haalt de leverancier binnen vijftien dagen na het bericht van weigering weg (artikel 131, § 2). De koper wordt eigenaar zodra ze voor betaling zijn aanvaard (artikel 132).
De waarborgtermijn begint bij de voorlopige oplevering en is één jaar zonder clausule (artikel 134). De definitieve oplevering volgt bij het einde ervan en is stilzwijgend als er geen klacht was; anders wordt binnen de vijftien dagen vóór het einde een proces-verbaal opgemaakt (artikel 135).
Diensten: één oplevering, in principe definitief
Heeft de koper de lijst van de gepresteerde diensten of de factuur, en is het einde van de diensten vastgesteld volgens de opdrachtdocumenten, dan controleert hij, verricht hij de oplevering en meldt hij het resultaat. De controle gebeurt binnen de verificatietermijn van dertig dagen na de vaststelling van het einde van de diensten (artikelen 156 en 160). Eindigen de diensten vroeger of later dan voorzien, dan meldt de dienstverlener dat met een aangetekende of elektronische zending en vraagt hij de oplevering.
Tenzij de opdrachtdocumenten anders bepalen, is die oplevering definitief (artikel 157). De betaling volgt binnen dezelfde termijn: Betalingstermijn
Wat van de oplevering afhangt
Drie regels van het besluit vertrekken van de datum van oplevering:
- De borgtocht: bij werken met twee opleveringen voor de helft vrijgegeven, na de voorlopige oplevering van het geheel en na de definitieve oplevering, na aftrek van verschuldigde sommen; met één oplevering in één keer (artikel 93). Bij leveringen in één keer na de voorlopige oplevering van het geheel (artikel 133); bij diensten na de oplevering van alle diensten (artikel 158). De gids: Borgtocht
- De waarborg: elke schade die tijdens de waarborgtermijn wordt vastgesteld, komt in een gedateerd en door de leidend ambtenaar ondertekend proces-verbaal, opgemaakt vóór het einde van de termijn en ten vroegste binnen dertig dagen na de vaststelling aan de opdrachtnemer betekend. Een vervangen product krijgt een volledige nieuwe waarborgtermijn (artikel 65).
- Verzoeken tot herziening of schadevergoeding op basis van een herzieningsclausule: op straffe van verval wordt de becijferde verantwoording schriftelijk bezorgd uiterlijk negentig dagen na de kennisgeving van het proces-verbaal van voorlopige oplevering (artikel 38/16). De prijsherziening: Prijsherziening
Wat een kmo nakijkt voor ze antwoordt
Deze punten volgen uit de geciteerde artikelen. Ze vervangen het lezen van het bestek van de opdracht niet.
- Lees in het bestek hoe lang de waarborgtermijn is: één jaar alleen als er niets staat.
- Noteer de voorgeschreven technische opleveringen en proeven: zonder hun resultaten loopt de termijn van vijftien dagen niet.
- Plan het opruimen van de werf binnen de termijn: een werk vol materiaal is niet voltooid.
- Stuur het verzoek tot oplevering aangetekend of met een gedateerde elektronische zending als het werk op een andere datum klaar is dan voorzien.
- Noteer de datum van kennisgeving van het proces-verbaal van voorlopige oplevering: daar beginnen de negentig dagen voor een verzoek tot herziening of schadevergoeding.
Wat AOEX doet en niet doet
AOEX leest de TED-aankondigingen en de openbare aankondigingen van e-Procurement. Is een gepubliceerde opdracht open, dan leest de offertekit de gepubliceerde stukken, ook de opleverings- en waarborgclausules, en dicteert hij de velden van het antwoord: Offertekit De termen staan ook in de woordenlijst: Woordenlijst
AOEX neemt niet deel aan de oplevering van een opdracht, betwist niets bij de koper, dient de offerte niet in en zegt niet wie gekozen wordt. Deze pagina is geen juridisch advies. De teksten die gelden zijn het koninklijk besluit, de wet van 17 juni 2016 en de opdrachtdocumenten: Gids bij de wet van 17 juni 2016
Veelgestelde vragen
Binnen welke termijn moet de koper werken voorlopig opleveren?
Binnen vijftien dagen na de vastgestelde datum van voltooiing als het werk op die datum klaar is, of binnen vijftien dagen na het verzoek van de aannemer als hij vroeger of later klaar is, voor zover de resultaten van de voorgeschreven controles bekend zijn. Dan wordt een proces-verbaal van voorlopige oplevering of van weigering opgemaakt (artikel 92, § 2, van het koninklijk besluit van 14 januari 2013, Franse tekst gelezen op Wallex op 31 oktober 2026).
Hoe lang duurt de waarborgtermijn?
De termijn die de opdrachtdocumenten vastleggen. Zeggen ze niets, dan is hij één jaar, voor werken en voor leveringen. Hij begint op de datum waarop de voorlopige oplevering wordt verleend (artikelen 92, § 2, en 134).
Geldt de ingebruikneming van het werk als voorlopige oplevering?
Nee. Artikel 91 zegt dat de gehele of gedeeltelijke ingebruikneming van het werk door de koper niet als voorlopige oplevering kan gelden. Vanaf die ingebruikneming hoeft de aannemer wel geen schade door gebruik meer te herstellen.
Wanneer wordt de borgtocht vrijgegeven?
Bij werken met twee opleveringen voor de helft: na de voorlopige oplevering van het geheel en na de definitieve oplevering (artikel 93). Bij leveringen in één keer na de voorlopige oplevering van het geheel (artikel 133); bij diensten in één keer na de oplevering van alle diensten (artikel 158), tenzij anders bepaald.
Heeft een opdracht voor diensten twee opleveringen?
In principe niet. Tenzij de opdrachtdocumenten anders bepalen, is de oplevering van een opdracht voor diensten definitief (artikel 157). Ze gebeurt binnen de verificatietermijn van dertig dagen na de vaststelling van het einde van de diensten (artikelen 156 en 160).
Organiseert AOEX de oplevering van een opdracht?
Nee. AOEX leest de TED-aankondigingen en de openbare aankondigingen van e-Procurement en helpt de gepubliceerde stukken te lezen, ook de opleverings- en waarborgclausules van het bestek. AOEX neemt niet deel aan de oplevering, betwist niets bij de koper, dient geen offerte in en geeft geen juridisch advies.
Bronnen
Koninklijk besluit van 14 januari 2013 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten, artikelen 38/16, 64, 65, 91 tot 93, 128 tot 135, 156 tot 158 en 160, Franse geconsolideerde tekst gelezen op Wallex op 31 oktober 2026: Koninklijk besluit van 14 januari 2013, geconsolideerde tekst (Wallex) Justel: Koninklijk besluit van 14 januari 2013 (Justel)
Deze nota beschrijft openbare documenten en de werking van AOEX. Het is geen juridisch advies.
Uitgegeven door aoex.